| Muotathaler Dialekt | Schriftsprache | Erläuterung | Foto | Audio |
|---|---|---|---|---|
| Ochsäalpäli | Ochsenalpeli | Flurname | ||
| Ochsäbödäli | Ochsenbödeli | Flurname | ||
| Ochsäblätzli | Ochsenplätzli | Flurname | ||
| Ochsäschtriich | Ochsenstrich | Flurname | ||
| Ochsäweid | Ochsenweid | Flurname | ||
| Ofä | Ofen | Mz Öfä mhd oven | ||
| Ofäbank | Ofenbank | |||
| Ofäbank | Ofenbank | Ofäbänkli: begehrter Sitzplatz im Winter | ||
| Ofächrapfä | Ofenkrapfen | |||
| Ofächruckel | Ofenkrücke | > Chruckä | ||
| Ofädeerts | im Ofenrohr Gedörrtes | |||
| Ofäguggis | Auflauf | (Gümel, Schnitz, Speck) | ||
| Ofäloch | Ofenloch | Wärmeleitung in den oberen Stock | ||
| Ofämaltiinä | Ovomaltine | |||
| Ofäroor | Ofenrohr | (rohrartige Öffnung im Kachelofen: Speisen warmhalten, Kräuter dörren, Chriäsimannä aufwärmen) | ||
| Ofäschtägli | Stieglein hinter dem Ofen in die Kammer hinauf | |||
| Ofäschtängli | Wäschestange ob dem Ofen zum Wäsche trocknen | |||
| off, offä | offen, geöffnet | (Türe, Fenster, Gasthaus, Kirche, Pragelstrasse, Mund und Augen, Büchse, Flasche .. ) mhd offen, uffen off laa = geöffnet lassen, nicht schliessen (öffnen > uuftuä,engl off = geschlossen!) | ||
| ofnä(rä)rä | Ofen bauen | är hed früänär ggofnät | ||
| Ofnär | Ofenbauer, Hafner | |||
| oft | früher völlig ungebräuchlich > mängisch | |||
| oni | ohne | mhd âne oni aachoo oni umäluägä oni as äs öppär merkt oni mä heig .. nid oni as mä voranä .. dr letscht oni einä = zweitletzter Dr root Hilträttärär isch einisch mit Schaaf uf Glaaris - und isch heichoo oni Schaaf und oni Gäld und oni Värschtand ) neu oonmächtig ohnmächtig, abscheulich, nicht zum Aushalten,noch neuer: bewusstlos (bisher: oni Värschtand, schwindä, gschwundä) | ||
| Oor | Ohr | lat auris, mhd ore, ital orecchio, frz oreille, engl ear | ||
| Oorä | Ohren | |||
| oorä | an den Ohren ziehen muäss di oorä? är hed ä ggoorät | |||
| Ooräbeckäli | Ohrentasse | |||
| Oorägrübul | Ohrenkriecher | |||
| Ooräläppli | Ohrläppchen | |||
| Oorälüütä | Ohrensausen | |||
| Oorämelk | Mensch mit übergrossen Ohren | |||
| Ooräplampär | Ohrgehänge | |||
| Ooräweermär | Ohrenwärmer | |||
| oordäli | doch doch | i ha nüüd gnuu - oordäli hesch! oordäli rächt isch äs gsii! | ||
| oordäli | gleichgültig | oordäli wohii as d wottisch oordäli wedäs as d witt | ||
| oordäli | ausgerechnet | muäss das etz oordäli sii? - oordäli preziis etz! | ||
| oordäli | soeben | är isch oordäli gad choo! Dr Faazi hed sini Sachä i Ängel fürä plündärät und seid zum Büäbäl: laasch dä ä Ding la sii! - da seid dr Büäbäl: i ha dr das oordäli grad au wellä sägä! | ||
| oordäli | ordentlich, wohlerzogen | |||
| Oorfiigä | Ohrfeige | (früher Oorächlapf) | ||
| oorgälä | orgeln | As lang as oorgälät, isch d Chilä nüd uus (meinte einer zur Geburtenkontrolle) | ||
| Oorgälä | Orgel | lat organum mhd orgel uf dr Oorgälä obä = Empore | ||
| Oorgäli | Handorgel, Maulorgel | neu öörgälä, Öörgeli | ||
| Oornig | Ordnung | mhd ordenunge alt: Verordnung, Gesetz: Landsoornig,Bruuch und Oornig | ||
| Oornig | neu: ä schööni Oornig! ä Süüoornig! äs Öörnägli! | |||
| Oort | Ort | mhd ort 1) Flurname Ort: meist ausserorts | ||
| Oort | Staatsgebiet | Die alten Orte (jetzt Kantone) der Eidgenossenschaft | ||
| Oort | Raum, Gegend | am änä Oort muäss mä dänk sii an äs Oort hii gaa a teil Oortä isch äs nüd äsoo amänä chliinä Oort | ||
| Oortschtock | Ortstock | SZ/GL (Stock oberhalb der Alp Ort GL) | ||
| Ooschtärä | Ostern | mhd osteren Ei! wiissi Ooschtärä: mit Schnee Öppis nach Ooschtärä hed dr Pfarr än altä Schriinär troffä und in gfraagt: hend iär d Ooschtärä gmacht? - Jää, isch si värhiid? | ||
| Ooschtärfruttli | Osterfruttli | vgl. ON Osterfingen | ||
| Opfär | Opfer | Kirchenopfer ds Opfär iiziä, - uufnää, z Opfär gaa vgl. Opferstock, Opferbüchse, Opferstange mit Klingelbeutel |
| Dialekt: | Ochsäalpäli |
| Deutsch: | Ochsenalpeli |
| Flurname | |
| Dialekt: | Ochsäbödäli |
| Deutsch: | Ochsenbödeli |
| Flurname | |
| Dialekt: | Ochsäblätzli |
| Deutsch: | Ochsenplätzli |
| Flurname | |
| Dialekt: | Ochsäschtriich |
| Deutsch: | Ochsenstrich |
| Flurname | |
| Dialekt: | Ochsäweid |
| Deutsch: | Ochsenweid |
| Flurname | |
| Dialekt: | Ofä |
| Deutsch: | Ofen |
| Mz Öfä mhd oven | |
| Dialekt: | Ofäbank |
| Deutsch: | Ofenbank |
| Dialekt: | Ofäbank |
| Deutsch: | Ofenbank |
| Ofäbänkli: begehrter Sitzplatz im Winter | |
| Dialekt: | Ofächrapfä |
| Deutsch: | Ofenkrapfen |
| Dialekt: | Ofächruckel |
| Deutsch: | Ofenkrücke |
| > Chruckä | |
| Dialekt: | Ofädeerts |
| Deutsch: | |
| im Ofenrohr Gedörrtes | |
| Dialekt: | Ofäguggis |
| Deutsch: | Auflauf |
| (Gümel, Schnitz, Speck) | |
| Dialekt: | Ofäloch |
| Deutsch: | Ofenloch |
| Wärmeleitung in den oberen Stock | |
| Dialekt: | Ofämaltiinä |
| Deutsch: | Ovomaltine |
| Dialekt: | Ofäroor |
| Deutsch: | Ofenrohr |
| (rohrartige Öffnung im Kachelofen: Speisen warmhalten, Kräuter dörren, Chriäsimannä aufwärmen) | |
| Dialekt: | Ofäschtägli |
| Deutsch: | |
| Stieglein hinter dem Ofen in die Kammer hinauf | |
| Dialekt: | Ofäschtängli |
| Deutsch: | |
| Wäschestange ob dem Ofen zum Wäsche trocknen | |
| Dialekt: | off, offä |
| Deutsch: | offen, geöffnet |
| (Türe, Fenster, Gasthaus, Kirche, Pragelstrasse, Mund und Augen, Büchse, Flasche .. ) mhd offen, uffen off laa = geöffnet lassen, nicht schliessen (öffnen > uuftuä,engl off = geschlossen!) | |
| Dialekt: | ofnä(rä)rä |
| Deutsch: | Ofen bauen |
| är hed früänär ggofnät | |
| Dialekt: | Ofnär |
| Deutsch: | Ofenbauer, Hafner |
| Dialekt: | oft |
| Deutsch: | |
| früher völlig ungebräuchlich > mängisch | |
| Dialekt: | oni |
| Deutsch: | ohne |
| mhd âne oni aachoo oni umäluägä oni as äs öppär merkt oni mä heig .. nid oni as mä voranä .. dr letscht oni einä = zweitletzter Dr root Hilträttärär isch einisch mit Schaaf uf Glaaris - und isch heichoo oni Schaaf und oni Gäld und oni Värschtand ) neu oonmächtig ohnmächtig, abscheulich, nicht zum Aushalten,noch neuer: bewusstlos (bisher: oni Värschtand, schwindä, gschwundä) | |
| Dialekt: | Oor |
| Deutsch: | Ohr |
| lat auris, mhd ore, ital orecchio, frz oreille, engl ear | |
| Dialekt: | Oorä |
| Deutsch: | Ohren |
| Dialekt: | oorä |
| Deutsch: | |
| an den Ohren ziehen muäss di oorä? är hed ä ggoorät | |
| Dialekt: | Ooräbeckäli |
| Deutsch: | Ohrentasse |
| Dialekt: | Oorägrübul |
| Deutsch: | Ohrenkriecher |
| Dialekt: | Ooräläppli |
| Deutsch: | Ohrläppchen |
| Dialekt: | Oorälüütä |
| Deutsch: | Ohrensausen |
| Dialekt: | Oorämelk |
| Deutsch: | |
| Mensch mit übergrossen Ohren | |
| Dialekt: | Ooräplampär |
| Deutsch: | Ohrgehänge |
| Dialekt: | Ooräweermär |
| Deutsch: | Ohrenwärmer |
| Dialekt: | oordäli |
| Deutsch: | doch doch |
| i ha nüüd gnuu - oordäli hesch! oordäli rächt isch äs gsii! | |
| Dialekt: | oordäli |
| Deutsch: | gleichgültig |
| oordäli wohii as d wottisch oordäli wedäs as d witt | |
| Dialekt: | oordäli |
| Deutsch: | ausgerechnet |
| muäss das etz oordäli sii? - oordäli preziis etz! | |
| Dialekt: | oordäli |
| Deutsch: | soeben |
| är isch oordäli gad choo! Dr Faazi hed sini Sachä i Ängel fürä plündärät und seid zum Büäbäl: laasch dä ä Ding la sii! - da seid dr Büäbäl: i ha dr das oordäli grad au wellä sägä! | |
| Dialekt: | oordäli |
| Deutsch: | ordentlich, wohlerzogen |
| Dialekt: | Oorfiigä |
| Deutsch: | Ohrfeige |
| (früher Oorächlapf) | |
| Dialekt: | oorgälä |
| Deutsch: | orgeln |
| As lang as oorgälät, isch d Chilä nüd uus (meinte einer zur Geburtenkontrolle) | |
| Dialekt: | Oorgälä |
| Deutsch: | Orgel |
| lat organum mhd orgel uf dr Oorgälä obä = Empore | |
| Dialekt: | Oorgäli |
| Deutsch: | Handorgel, Maulorgel |
| neu öörgälä, Öörgeli | |
| Dialekt: | Oornig |
| Deutsch: | Ordnung |
| mhd ordenunge alt: Verordnung, Gesetz: Landsoornig,Bruuch und Oornig | |
| Dialekt: | Oornig |
| Deutsch: | |
| neu: ä schööni Oornig! ä Süüoornig! äs Öörnägli! | |
| Dialekt: | Oort |
| Deutsch: | Ort |
| mhd ort 1) Flurname Ort: meist ausserorts | |
| Dialekt: | Oort |
| Deutsch: | Staatsgebiet |
| Die alten Orte (jetzt Kantone) der Eidgenossenschaft | |
| Dialekt: | Oort |
| Deutsch: | Raum, Gegend |
| am änä Oort muäss mä dänk sii an äs Oort hii gaa a teil Oortä isch äs nüd äsoo amänä chliinä Oort | |
| Dialekt: | Oortschtock |
| Deutsch: | Ortstock |
| SZ/GL (Stock oberhalb der Alp Ort GL) | |
| Dialekt: | Ooschtärä |
| Deutsch: | Ostern |
| mhd osteren Ei! wiissi Ooschtärä: mit Schnee Öppis nach Ooschtärä hed dr Pfarr än altä Schriinär troffä und in gfraagt: hend iär d Ooschtärä gmacht? - Jää, isch si värhiid? | |
| Dialekt: | Ooschtärfruttli |
| Deutsch: | Osterfruttli |
| vgl. ON Osterfingen | |
| Dialekt: | Opfär |
| Deutsch: | Opfer |
| Kirchenopfer ds Opfär iiziä, - uufnää, z Opfär gaa vgl. Opferstock, Opferbüchse, Opferstange mit Klingelbeutel | |