| Muotathaler Dialekt | Schriftsprache | Erläuterung | Foto | Audio |
|---|---|---|---|---|
| zletscht | zuletzt | zletscht am Änd | ||
| gältä | gelten/gegolten | ggultä mhd gelten Dr Pfarr hätt bim Alpävärsägnä zletscht nu söllä hööch uufä und hed nümmä mögä,dä hed är uufägrüäft: ghööräd iär mi? - Jaa! - Dä sölls gältä vo da undänuufä! - Drnaa hends dobä ä Chääs zeigt und grüäft: öb är ä gsääch? - Jaa! - Ja dä sölls ä gältä! | ||
| Schritt | ds Hofärs Wiisel isch asä Altä nu z Chilä gangä usum Bisistaal is Taal uusä, äs isch schträng gsii fürnä - abär zletscht siigs alig nur nu ä Schritt! (schreiten oder schriitä ist bei uns nicht gebräuchlich) > gaa | |||
| Schtreui | Streue | mhd ströuwe i d Riätär i d Schtreui gaa Im änä langä Winter hends zletscht nu müässä Schtreui afä hiirtä! 1530 um wegen in die Riedtschletter zu Ströwy | ||
| värbottä | verboten | Dr Kaplan Costa hed mr einisch värzellt, wen är mid em Bischof Caminada eebig kriägät heig,är isch bim värzellä endär leeb wordä und hed zletscht gseid: deer Bischof könnt i töödä - abär isch värbottä! | ||
| z | zu oder das | 1) zu zallärieerscht zbescht zhindärisch zmitzt zletscht zundärisch zobärisch zussärisch zdrittä zsibätä zzweitä zhindärfüür zinnärischt 2) zu, auf, nach z Alp gaa z Chilä gaa z Chilä tuä z Doorf gaa z Fuäss gaa z Bodä ghiijä z Schwiiz ussä z Seebä z Zuug undä z Züri ussä z Fadä schlaa z Lumpä ghiijä z Nacht ässä z Morgäd ässä z Siin choo 3) zu, allzu z alt (> zalt) zlang zliäb zleid ztratz zviil zwenig zsüäss zsuur zschwäär zschpaat viil zschöön viil zzaam zzweitä (dsz..)man hört neuerdings: zuä lang, zuä schöön ... in Schwiiz, in Zürich . 4) d’s das ds ds Huus ds Goof ds Süüli ds Zaabäd ds Zmorgäd ds Znacht ds Zügli ds Zugärbiät ds Züribiät ds Zändwee | ||
| zämänää | zusammennehmen | alls ächli zämänää gid zletscht au ä Huuffä! nimm di zämä! |
| Dialekt: | zletscht |
| Deutsch: | zuletzt |
| zletscht am Änd | |
| Dialekt: | gältä |
| Deutsch: | gelten/gegolten |
| ggultä mhd gelten Dr Pfarr hätt bim Alpävärsägnä zletscht nu söllä hööch uufä und hed nümmä mögä,dä hed är uufägrüäft: ghööräd iär mi? - Jaa! - Dä sölls gältä vo da undänuufä! - Drnaa hends dobä ä Chääs zeigt und grüäft: öb är ä gsääch? - Jaa! - Ja dä sölls ä gältä! | |
| Dialekt: | Schritt |
| Deutsch: | |
| ds Hofärs Wiisel isch asä Altä nu z Chilä gangä usum Bisistaal is Taal uusä, äs isch schträng gsii fürnä - abär zletscht siigs alig nur nu ä Schritt! (schreiten oder schriitä ist bei uns nicht gebräuchlich) > gaa | |
| Dialekt: | Schtreui |
| Deutsch: | Streue |
| mhd ströuwe i d Riätär i d Schtreui gaa Im änä langä Winter hends zletscht nu müässä Schtreui afä hiirtä! 1530 um wegen in die Riedtschletter zu Ströwy | |
| Dialekt: | värbottä |
| Deutsch: | verboten |
| Dr Kaplan Costa hed mr einisch värzellt, wen är mid em Bischof Caminada eebig kriägät heig,är isch bim värzellä endär leeb wordä und hed zletscht gseid: deer Bischof könnt i töödä - abär isch värbottä! | |
| Dialekt: | z |
| Deutsch: | zu oder das |
| 1) zu zallärieerscht zbescht zhindärisch zmitzt zletscht zundärisch zobärisch zussärisch zdrittä zsibätä zzweitä zhindärfüür zinnärischt 2) zu, auf, nach z Alp gaa z Chilä gaa z Chilä tuä z Doorf gaa z Fuäss gaa z Bodä ghiijä z Schwiiz ussä z Seebä z Zuug undä z Züri ussä z Fadä schlaa z Lumpä ghiijä z Nacht ässä z Morgäd ässä z Siin choo 3) zu, allzu z alt (> zalt) zlang zliäb zleid ztratz zviil zwenig zsüäss zsuur zschwäär zschpaat viil zschöön viil zzaam zzweitä (dsz..)man hört neuerdings: zuä lang, zuä schöön ... in Schwiiz, in Zürich . 4) d’s das ds ds Huus ds Goof ds Süüli ds Zaabäd ds Zmorgäd ds Znacht ds Zügli ds Zugärbiät ds Züribiät ds Zändwee | |
| Dialekt: | zämänää |
| Deutsch: | zusammennehmen |
| alls ächli zämänää gid zletscht au ä Huuffä! nimm di zämä! | |