Muotathaler Dialekt	Schriftsprache	Erläuterung	Foto	Audio
a	an	a dr Sunnä a dr Muotaa a d Heiteri gaa a d Händ früürä a dr Naasä nää a Wiänachtä a dä Fiirtigä a dr Fasnacht a dr Gmeind (an der Versammlung) a dä Bluämä schmöckä, Wemfall (Dativ) a wem bisch du? a wem isch das Auto? gib s a dä Goofä! gib s a miär! seisch äs a niämerem! a dem gseet mäs nüd aa a allem aa Hau a dr Chatz dr Schwanz ab > a dr, am, an
an	an	a Bach, a d Hand ..
Aabuu	Anbau	äs Aabüüli kleiner Anbau
Aagriff	Angriff	tödliche Viehkrankheit
Aahänkär	Anhänger	(am Lastwagen)
Aalauf	Anlauf	än Aalauf nää ohne Anlauf: siehe aahäbligä
Aaleggätä	Anlegung, Kleidung, Gewand	was hesch au für ä Aaleggätä!
Aamääli	Anmal	Spuren von alten Wegen oder Gebäuden anderswo: Muttermal
Aasatz	Ansatz	än Aasatz vom änä Baaart Ansatz zur Lösung einer mathematischen Aufgabe: dr Aasatz wäär rächt Lippenbildung zum Trompetenspielen: Aasatz haa, nümmä haa
Aaschiin	Anschein	äs macht dr Aaschiin äs chömm gu rägnä
Aaschlaag	Anschlag	ds Gweer im Aaschlaag Preis-Anschlag im Handel
Aaschtalt	Anstalt	anderswo Armenhaus
Aaschtand	Anstand	Sprung aus dem Anstand, Jagd auf dem Anstand, Aaschtellig
Aazündär	Anzünder	mä müässt nur nu dr Aazündär haa! > Zündär
aabiissä	anbeissen	än aabbissnä Öpfel
aabrännä	anbrennen	d Gümel tüänd etz dä aabrännä sind aabrännt
aabruuchä	anbrauchen	Hesch guäti Voorsätz gmacht fürs nüü Jaar? - Nei, i ha nu die altä, nu nüd aabruucht!
aabüätzä	annähen	büätzä
aabuuä	anbauen
aacheerä	ankehren, anpacken	är weiss wiä aacheerä
aacheerig	ankehrig	gelehrig, geschickt äs aacheerigs Meitli
aachoo	angehen, betreffen	wänns uf üüs aachoo wäär
aadingä	andingen, ans Herz legen	(spr. aatingä) si heb mers weis wiä aadinget aatungä: angedungen
aafaa	anfangen	mä sött einisch aafaa wer hed aagfangä?
aafrüürä	anfrieren	da früürid d Schue am Bode aa! auch: aagfrüürä
aagaa	anpacken	öppis ghörig aagaa
aagaa	anfangs	aagänds Winter
aagää	angeben	am Schlittä aagää aagää bim Jassä der Takt aagää dr Hund tuäd aagää (gibt Alarm) hööch aagää (schwindeln)
aaggässä	angefressen	aaggässnä Chääs, Öpfel, Mockä
aaghiijä	Anriss nehmen	(Laui, Schlipf) > aariitä
aagleid	angekleidet	bisch afig aagleid? > aaleggä
aagnuu	angenommen	äs Aagnuus: ein angenommenes Kind > aanää
aagrüärt	angeworfen	dr Chnüsel übärchoo we aagrüärt > rüärä
aagschauä	anschauen	gschau s aa: äs isch diis!
aagsee	ansehen	mä chan ums aagsee, mä hed ums aagsee
aagwännä	angewöhnen	mä muäss dä Goofä das aagwännä
aagwisä	angewiesen	ufs Aarmägäld aagwisä
aahaa	anleiten	mä muess d Goofä zum Folgä aahaa, susch folgits niä!
aaghaa	angehabt	är hed ä kä Schuä aaghaa
aahänkä	anhängen	ä Wagä aahänkä dr Schnee hänkt aa (hat Gewicht) d Obschtbäum hänkid aa (tragen reiche Früchte) äs faad mr afä aahänkä (beschwerlich werden)
aaheimälä	anheimeln	(Duden: südwestdt) äs tuäd eim ghörig aaheimälä
aahauä	anschneiden	neu: ansprechen, anrempeln
aahockä	ankleben	in der Pfanne
aalaa	anlassen	aagglaa in Bewegung setzen (Steine, Holz beim Reisen, neu Motor)
aalaa	anbehalten	dr Lismär aalaa
aalänä	anlehnen	nüd aalänä! > Länä
aaleerä	anlernen	aaggleert angelernt
aaleggä	anlegen	legg öppis aa! Mist: Mischt aaleggä neu: Kapital anlegen > aagleid
aaluägä	anschauen	Männdäli aaluägä > gschauä
aamachä	Anreiz	das macht mi gaar nüüd aa (keine Lust danach)
aamerkä	anmerken	merksch um gaar nüüd aa!
aanää	annehmen	we niids di aa? (wie gefällt es dir?) > aagnuu, wool aanää
aapütschä	anstossen	pütschä
aareisä	anhetzen	muäss dr der Hund aareisä? schriftdeutsch anreisen (ankommen) > Aareisig
aarüärä	anwerfen	Schtei aarüärä
aarüärä	anrühren	dr Brii aarüärä
aaschiässä	anstossen	dr Grind aaschiässä, aagschossä
aaschiissä	anscheissen	(wörtlich und bildlich)
aaschlaa	anschlagen	ä Zädel aaschlaa dr Grind aaschlaa
aaschnerzä	anschnauzen	Stöösler-Gedicht: wiit hindärä hends müässä z Chilä is Taal, und aagschnerzt heds dr Pfarr nu medän äs maal! > schnerzä
aaschriibä	anschreiben	äs aagschribäs (aagschribnigs) Huus
aaschtaa	anstehen	in die Reihe zum Biichtä aaschtaa
aaschtellä	anstellen	käs Bei chönnä aaschtellä (keinen Stand gewinnen)
aaschtiflä	anstiefeln	(wörtlich, bildlich: anstiften), aagschtiflät
aaschtöössig	anstossend
aasetzä	ansetzen	der Schnee mag scho aasetzä (am Boden haften) am Gwand aasetzä
aattaa	angetan	aatuä
aatischä	antischen	tüänd afig aatischä!
aaträffä	antreffen	äs trifft aa! äs hed aatroffä!
aatriibä	antreiben	das Wättär hed d Bäch schöön aatribä
aatröölä	anrollen	in Bewegung setzen > tröölä
aatuä	antun	das söttisch eim nüd aatuä!
aazeerä	Anriss nehemn	(Laui, Schlipf) det obä aazeert > aariitä, aaghiijä
aazeichnä	anzeichen	(Bäume zum Fällen, Vieh zum Unterscheiden)
aazellä	anzählen	aazellä, Böllä schellä, d Chatz gaad uf Wallisellä .. (Kinderlied)
aazündä	anzünden	(Licht, Feuer, Pfeife, Stumpen), neu: erzürnen
Äänis	Anis	Anis-Schnaps lat. anîsum Äänis-Chräpfli
afig	anfangs	chuusch afig? (endlich) gang afig! (geh schon voran!) äs isch afig tüür, är isch afig alt (bereits, ziemlich) > afä
anä	Anno	im Jahr .. anä drüü = Anno 1903 bis anä Tubak (bis zum St. Nimmerleinstag)
anä	heran	Ambeissibringä, Ambeissigaa, Ambeissifaarä anänanä: an ihn heran gang anänanä! chumm da anä! (Schuldeutsch: Komm zu mir anen!) anänand: a) aneinander si hangid anänand,b) in einem fort anänand bällä
anä	im Vergleich zu	a miich anä bisch du chlii
anähaa	herhalten	Hand anähaa! heb dr Chopf anä!
anähaa	dauern	das Wätter hed anä söttigs Fleisch hed nüd lang anä (hält nicht lange frisch) dr Doktr hed am groossä Hofär gseid, är müäss ufs Häärz uufpassä - da hed deer glachät: as lang as i läbä, heds glaub i anä!
anämachä	befestigen	ä Chnopf anämachä, schwer bedrücken: äs chönnt eim anämachä
anänää	herannehmen	muäsch äs ä chli a di anä nää > aanää
anärüärä	hinwerfen	Waar nüd eifach äso anärüärä!
anäschtaa	heranstehen	tüänd det anäschtaa!
anäseichä	urinieren	Hünd seichid a alls anä oft auch für anärägnä
anäsitzä	heransitzen chumm sitz da	chumm sitz da anä!
anätuä	in die Nähe tun, bringen
Andacht	Andacht	i d Andacht gaa, d (letscht) Andacht machä, andächtig
andär	andere	dr andär Schuä, di andär Siitä, äs anders Hämli (frisch), andäri Jaar, ganz än andärä > disä, disi
andärältisch	zweitältester
andärjüngscht	zweitjüngster
andärletscht	zweitletzter
andärhalb	anderthalb, eineinhalb	1 1/2
andärlei	anderlei	von anderer Art auch: anderleitig Lüüt
andärisch	anders	anderischt aaleggä (sich umziehen)
andärs	anders	auf andere Weise äs andärs Maal äs andärs Hämli
Andäreesä		Familienname Betschart des Andreas, Buobenmatt
Angäl	Türangel, Fischangel, Bienenangel (-ul)	anglä
anglä	angeln	Biili hed mi ganglät
Angscht	Angst	fürchtä
Angschter	Angster
Angwääg	Hebelvorrichtung
Ankä	Anken	uraltes süddeutsches Wort für Butter Grimm: Anken Ankengasse in der Stadt Zürich/Niederdorf) ahd anko leider bisher trotz Duden (Anken) nicht schriftwürdig geworden
Ankäbättlä	Butterbetteln	“Vom Ankenbetteln der Kapuziner jährlich im Oktober”
Ankäblüemli	buttergelber Hahnenfuss
Ankäbruud	Butterbrot
Ankädünns	gschmolzene	(z.B. in Älplermagronen) > Dünns
Ankägroon	Butter	Ankärückstand Ankäruumi
Ankähafä	Topf	für iigsottnä Ankä ankähäfälä kindliche Art von Jasskartenspiel
Ankäliirä	Drehankätrommel	zum Buttern > Liirä
Ankäruumi	begehrter Rückstand von eingesottener Butter	z Amerika isch einisch einä i dr Milch värtrunkä und erscht i dr Ankäruumi widär fürächoo! > Ankägroon
Ankäschtock		Stock wie Zuckerstock
Ankäsuppä		Brotsuppe mit viel Anken
Ankäwaag		für den Zoll
anknä		Anken herstellen aus der Nidlen
anschtatt	anstatt	da gids Chuächä anstatt Brood anschtatt z Chilä gaa isch är i d Wiirtschaft ggangä
antärä	nachäffen	mhd antern Muo: verfrantern (heute sagen wir > uuspflantärä) BE verantere > äfärä und änzä
Antritt	offener Stall-Vorraum	mhd antrit (Eintritt) Farwäg über den Husgaden Antritt ufen und apen
ärhärä	an den Haaren ziehen	si hend änand scho nu ärhärät!
äwäggbuuä	an einen anderen Ort hinbauen
aabindä	anbinden
bopplä	an die Türe klopfen, pochen	(pöppärlä, porlä)
Bott	Angebot	äs Bott machä
aabrännä	anbrennen
chelig	angekohlt	cheligs Holz > Cholä
choo	anschwellen	d Muätaa isch choo, d Bäch chömid
chööl	angekohlt, kohlschwarz
chorä	anschneiden	koren, küren bäum koren verboten
draachoo	an die Reihe kommen,in Berührung kommen	nüd draachoo!
draanää	an die Reihe nehmen, behandeln
Druufgäld	Anzahlung
Eerschti	Anfang	i dr Eerschti = am Anfang, anfänglich
föönig	Anzeichen von Föhn, hellsichtig, warm	auch föönheitär
für	anstelle	chasch daas nää für ä Ziis, fürä Loo, fürä Helsätä, für moorä
aagää	angeben
Grosshans	Angeber, Wichtigtuer
gschauä	anschauen, betrachten	mhd geschouwen vgl. gsee, ghöörä Männdäli gschauä: Bilderbuch betrachten (Kindersprache)
Gschleipf	Anhang
haltä	anhalten	> beitä
Hasäfüdlä	Angsthase, Hasenfuss, Feigling	mhd hase
heimälä	an Heimat erinnern	> aaheimälä
Hüänderfüdlä	Angsthuhn
Huändärfüdlä	Angsthase
iigänds	anfangs
ingänds	anfangs
länä	anlehnen	aalänä, uusälänä
liächt	an Mühe	liächt zum machä ä liächti Aarbät
määr	angenehm
rausä	andauernd weinen, wimmern	böösi Wiibär la rausä laa Illgau: umärausä
Greis	Anrichtung, Vorrichtung, Gereise	äs Greis > Tüür-, Ziit-
Rungg	Anfall
schiissärig	angsterfüllt zu Mute
schnerzä	anschnauzen	(schnören) ä huärä Schnerzi! (auch eine Frau) 1477 Lied vom Tell: er schnerzt den Landvogt übel an > Schnarz
Schurniggäli	Ansätze von etwas, Triebe	Turmbrief: so kalt, dass es die Kriesi, welche schon schöne Schurniggeli hatten, ganz erfröhrt hat: Ansätze von Baumfrüchten, kurzgeschorener Bubenkopf NW Schor-> Niggäli, schorä
suchtä	an Sucht leiden, suchtig
süffig	angenehm zu trinken
tschuuppä	an den Haaren ziehen	ital ciuffare UR tschüüppä BE tschupe
tuussä	anschleichen
uuflauffä	anschwellen	> Uuflauf
uuschoo	an den Tag kommen	äs isch uus-choo, miteinander auskommen > uusächoo
uusschtiilä	an Früchten Stiele entfernen
värtschuuppä	an den Haaren nehmen
anäzöökä	heranlocken
Zuägadä	Anbau zum Gaden	i Zuägadä uusä luägä = schielen. zuägädälä = immer noch etwas dran hängen, z.B. beim Beten
zuächärägnä	an die Hausfassade heran regnen
zuächätuä	anschaffen	(Kuh, Hund, Wagen, Möbel, eine Frau, eine Magd)
ä	ein	ä Maa ä Frau ä paar ä chli ä jedä ä Ding ä söläs ä diänigä ä kä Bitz ä lengersi mee ganz ä schöönä > äkä, äwägg, du ä lüügsch! ä bisch än Esel! ä hesch ghaa! ä bisch äs!
ä	auch	är isch ä nu ggangä! bisch ä scho daa? > au
ä	und	einäzwänzg (einundzwanzig), zweeäzwänzg
Aahebi	Fester Standort	i gfindä käs Aahebi
Aareisig	Einrichtung	Arbeitsvorgang ä schööni Aareisig!
Aazuug	Bettüberzug	Ziächä neu: Anzug > Kleidig
aachoo	Feuer fangen	ds Huus isch aachoo! (Schülerdeutsch: das Haus ist angekommen!) “1809 sind 3 Häuser verbrunnen in der Tschalun, weil ein Glarner Enzionen Wurzlen brannte und davon angekommen sind!”
aafüürä	Feur anmachen	gang gu aafüürä! ich ha aagfüürät
aagschiirä	das Geschirr	ds Ross aagschiirä Sigrist: i muess der Pfarr gu aagschiirä (Messgewand anlegen)
aahäbligä	vom Stand aus	(springen)
aahäbägslä	vom Stand aus	(springen)
aalääg	sanft ansteigend	äs gaad aalääg uufä
aariitä	den Anriss nehmen	det obä aagrittä > aaghiijä
aaschiässä	mit Scheissen beginnen	mit Schiessen den Anfang machen
aaschtiilä	einen Stil anbringen	(an Schaufel, Pickel, Sense)
aatätschä	den Kopf anschlagen	dr Grind aatätschä aatätscht > tätschä
aaträägä	zum Kauf anbieten	Fleisch aaträägä sich zur Hilfe anbieten: si hend si aatreid üüs gu hälffä
aawäägä	Weg anbahnen	Lienert agwäged
Aabäd	Abend	guete-n-Aabäd drii Ääbig lang > Fiirabäd
Aanig	Ahnung	ä hesch ä kän Aanig
Äärdä	Erde	ganzä-n-Äärdä, Himel und Äärdä > Häärd
Aarmähüüsler	Armenhausinsasse	- Heuet: Heuernte auf dem Landgut des Armenhauses, mit Zuzug der arbeitsfähigen Insassen (auch: Levitiertes Hochamt): ä Huuffä driussä und äs gaad nüüd!
ab	ab, weg ab	äm Wääg ab dr Alp ab em (um) Stock ab em Fleisch ä Chnopf isch ab (am Kleid) ab Chrüüz (dort wohnhaft) vgl. Familiennamen Abbühl, Abegg, Abegglen, Abderhalden, Abfrutt, Abplanalp, Abyberg
äbä	eben	äbä-n-äbä! äbä hesch äs gmacht! äs isch äbä-n-äsoo! Füllwort: är isch alig äbä det hii ggangä mr hend alig äbä früä ghört
äbäwändig	ebenwandig	Heudiele voll bis oben an den Wänden > äbnä, Äbnämatt, Äbnät
äbbeeränä	Erdbeeren sammeln	mer gand gu äbbeeränä
äbnä	eben	äbnä Bodä abnäs Land im äbnä Chrump > äbä
Abgänds	Innereien	(was manche Bauern nicht essen) > abgänds
Abguu	Nebengeschmack	(unangenehm) > Guu, Abmang
Abmang	widerlicher Geschmack	> Abguu, Mang
Absändä	Schlussveranstaltung mit Rangverkündung	(Schützen, Sport)
Abschtand	Abstand	Abschtand nää
Abtritt	Weggang, abgelegener Ort, Abort, WC	> Hüüsli, Sekreet
abchoo	abkommen	ä Chuä isch abchoo (hat sich losgerissen) i bi mi nüüd abchoo = ich konnte nichts verkaufen neu: abchoo = lustig werden druuf abchoo laa = es darauf ankommen lassen
abgaa	abgehen	verenden von Tieren äs sind ä paari abgangä
ablang	oval	(länger als breit, lat. oblongus)
ablanggä	ablangen, etwas genau abschneiden	(kürzen)
abschränzä	abreissen	593 hat es am Glärnisch ein gross Stück Felsen abgeschrenzt > Schranz
abschreegä	abschrägen	Kanten oder Ecken abschneiden
abschtaa	den Fuss aufsetzen	uf d Bei abschtaa abgschtandäs Wasser
abschtimmä	abstimmen	“schtimmt’s etz”? fragte danach ein Kind
absitzä	absitzen	absitzä! in Deutschland: setzen! hinsetzen!
ä chli	einen kleinen Bissen	äs isch gad ächli chalt är isch ächli ä chliinä mr sind duä ächli ggangä
acht	Zahl	achtädachzgi der acht Jänär däs acht Goof ach(t)zöölig > Zool (Zoll) achtäzwänzg: 28 achtundzwanzig (so auch 38, 48 ff)
Adrässä	Adresse	auch Anträssi hesch ds Anträssi?
äfärä und änzä	obrigkeitliche	Erlasse verhunzen auch äfnä und antärä > antärä, änzä! BE verantere
Aff	Affe	Tornister (> Haaraff), Schimpfwort äffälä (nachäffen) Äffli Z Schwiiz ussä hed einä dr Güntärä Balz wellä aazündä: vorig isch äs ganzäs Poschtauto voll Affä is Taal inä gfaarä! dä seid dr Balz: worum bisch duu nu daa? hesch kä Platz me ghaa?
Affärä	Affäre	(frz. affaire, unangenehme Geschichte)
äkeinä	niemand	ä keinä keiner
Aldaanä	Balkon Altan Terrasse
alemarsch	los	frz. allez marchez! > awanti
alig	jeweils	mr hends alig luschtig (anderswo albe, amig)
alig	früher	alig isch äs anderisch gsii
all	alle	all Taag all und ei Taag all und eis maal (jedesmal) all Jaar all Sünntig all Mannä, alli Frauä, alli Goofä dur all Bödä durä (um jeden Preis > übäraal) alls Cheibs, allä Cheibs, allä Chabis, allä Tüüggärs (alles mögliche) alli Längi, alli Wiiti (sehr lang, sehr weit) a allnä öppis gää alls isch värbottä alls adär nüüd allämaa (a alläm aa, allum aa) allem Anschein nach allumaa chunds gu rägnä
allpott	ständig, die ganze Zeit	allpott rägnäts nüd allpott, allbott = zu jedem Aufgebot > Bott
allärhand	allerhand	allärhand Lüüt
Alpfaart	eine bestimmte Alp	vgl. Kirchgang
Alpplunder		was man für den Alpbetrieb hinaufträgt > Plundär
Alplä	Alplen	Flurname (angrenzend an Ruosalp UR und Waldi SZ)
Alt	der Alt	Ortsnamen: Altberg, Altbüron, Althäusern, Altdorf, Altstätten Familienname: Altherr, Altmann, Altvater
Alt Mannä	Samenstand der Alpen	wild Mannä
Altärsbrand	Arterienverschluss
am	am	am Sunntig, am Schattä, am Bächli, am Haag, am Änd, am Ässä, am Schaffä, am Zämäghijä, am Drüü, am Redä aa, am beschtä, am fürnämmschtä, am meischtä, am dümmschtä, amänä Oort = am änä = an einem Ort ammär: an mir (a miär), ammär ghangät, vgl. Familienname Ambauen, Ambord, Ambühl, Amgwerd, Amstutz, Amstad, Amsteg, Wemfall (Dativ) gib s am Vatter am Vatter sis Huus
ämal	wenigstens	ich ha s ämal chönnä, äs isch ämal ggangä, mä cha s ämal ässä, ämal i ha s gmeint, äs isch nüd ämal chald, einmal weiss man, dass (= ämal weis mä as ..)
Ambeissi	Ameise (anderswo Ämsä, Hambitzgi	(anderswo Ämsä, Hambitzgi, Hampeissi
Ambeissiband	Geitenberg
Ambeissigeischt	Branntwein	Branntwein mit eingelegten grossen, roten Waldameisen, zum Einreiben gegen Gliederschmerzen
Amgweerd	Amgwerd	Geschlecht im Steiner Viertel > Gweerd, Gweerderin Deutschland: Amwerth, Amwerd (Bahlow)
änand	einander	änand d Hand gää, änand nachägaa
änandäränaa	schnell, eilig, sofort	(= einer dem anderen nach)
änät		Duden: “schweizerisch für jenseits” änät äm Pragel, änät äm Bach vgl. Ennetbirg (Gebirgsland jenseits des Gotthards), Ennetmarch (alter Name für Urnerboden), Ennetbaden, Ennetbühl, Ennetbürgen, Ennetmoos, Ennetsee
ändärä	ändern	äs chönnt si ändärä ds Gwand ändärä (umschneidern)
Ängländer	Engländer	Mann aus England, Werkzeug aus England
änzä	verhunzen	si hend ä ggänzt > äfärä, antärä
Änzä	Enzian	mhd enzian lat gentiana BE Jänzene
Änzäwüürzä	Enzianwurzeln (zum Schnapsbrennen)	(zum Schnapsbrennen)
Änzioonä	Enzian (Pflanze, Schnaps) 1809 Tschalun	1809 Tschalun (> aachoo)
änznä	Enzian	(grosser gelber Enzian)
appä	hinunter	her- mhd abe (vgl. Ebbe) d Laui isch appä ä Schlipf isch appä letzte Gebiete: Muotathal, Berner Oberland, Oberwallis, Prättigau (aper) heute meist abä (ahi, ache) abe, appä
appäleggä	ablegen	Hand appäleggä Kraftspiel > ableggä
appälüütä	herunterläuten	am Chlaus appälüütä (vom Michelstag an)
appäriitä	schlitteln, rodeln	mr gand gu appäriitä! > Appäriiti, mänärlä ds Predigärs Thummäs hed wellä am Heuseil appäriitä > Seiltänzär
appäschniijä	zu Boden schneiden	frühzeitig einschneien > schniijä äs hed scho appägschniid! - jä, uufäschniijä tuäts niä! we lang predigät der nu? - wänns nüd appäschniid, isch är nu lang dobä!
ärä	ihr	(Dativ) är hed ärä ä Schmutz gää Hau a dr Chatz dr Schwanz ab .. lach ärä nu äs Schtümpli draa ..
ärbuudlä	verprügeln	unsanft behandeln
ärchlüpfä	jemanden erschrecken	värchlüpfä
ärfeckärä	plagen, schikanieren
ärgaa	entgehen	das isch mär etz ärgangä
ärgägä	entgegen	gang im ärgägä! geh ihm entgegen!
ärgägähaa	entgegenhalten, Widerstand leisten
ärgantä	in der Gant stehen
ärhändlä	erhandeln	mit den Händen schlagen, prügeln
ärhudlä	erhudeln, arg hernehmen	äs hed ä ärhudlät (Krankheit)
äringlä	erinnern	(alt) da hand wier uns erynglet
ärnüüärä	erneuern	mhd erniuwern ds Landrächt ärnüüärä auf Besuch kommen
ärpünggä	mit Fusstritten behandeln
ärschlaa	verprügeln	(nicht zu Tode) mhd erslân > värschlaa dr Pfandweibel hed gsee, we da ä Fecker si Frau eeländ ärschlaad,won är hed wellä mit dem chiippä, isch sii uufgschossä und seid: das isch mii Maa!
as	als	1) as Puur as Chnächt as Goofä 2) so as schöön as geschter as lang as ich weiss wedes as d wottisch as viil as är hed mögä hiä isch nüd as mängä as det as wenig as ander as wiit as gseesch as gwüss as waar as i läbä as lang as ich da z Chilä gaa, singid da nüd all! Vergleich: drüümaal as hööch as hööch as äs Huus 3) je .. desto .. as mee as gisch, as mee as wend 4) dass, damit äs gaad nüüd, as mä da cha machä was mä wiil Schutzengegebet: .. hilf mir leben recht und fromm, as ich zu dir in den Himmel komm! .. as si cha a d Chilbi gaa chochä, as mä s cha ässä sid as das Schtäärbä ärfundä hend öbs etz waar siig, as nümmä alls waar siig? worum sind d Fischli gäärä undär dem Brüggli? - as nüd nass wäärdig, wänns chund gu rägnä 5) an das as Fäscht gaa äs gaad as Läbig 6) weil worum nüüd? - as i nüd wiil! > äs
äsiä	manchmal	ä siä gad äsiä äsiä einisch äsiä isch äs guät und äsiä gaar nüüd ehemals äs isch nämä nümmä wen äsiä Einschränkung von je (immer) = jeweilen, zuweilen, etwa > siä
äso	irgendwie	ä so gaads? - äs gaad äso! Hauts? - Nüd äso! Füllwort: äso chliini Aügli dr Näfel hangät äso inä äso afig ä paar