Muotathaler Dialekt	Schriftsprache	Erläuterung	Foto	Audio
Tätsch	Plattgedrücktes	-chappä, -dach, -huät, -naasä, Eiär- -
Tätsch	Flecken, Platz	ä Tätsch Bluät ufm Bodä nüd ob Tätsch gaa ä Tätsch Schnee im Tätsch ussä (auf dem Platz vor dem Haus) > Tätschli
Tätsch	Knall	(Folge von Schlag) mä hed ä Tätsch ghöört > tätschä
Tätsch	Schlag, Klaps	Tätsch gää, Tätsch übärchoo, Tätschfälläli, Füdlätätsch, Fleugätätschär
tätsch	flugs, sofort	tätsch zalt, - gholt -ghiid - gseid - uusä, flätt tätsch
Tätschhuus		niedriges Flachgiebelhaus (we zämätätscht) > taultsch
Tätschmeischtär	Platzmeister	der auf dem Platz befiehlt
tätschä	knallen	äs hed schonu ttätscht! > aa-, ii-, uus- vär-, zämä-
Tätschli		Verkleinerung von Tätsch (Flurname)
aatätschä	den Kopf anschlagen	dr Grind aatätschä aatätscht > tätschä
bis	bis	bis da anä bis is Taal bis hütt bis anä Tubak bis äs tätscht bis moorä bis a Hals uufä bis uf Züri uusä bis i drüü zellt ha bis änä uusä (endlos)
Eiär	Eier	- Biänscht, - Schalä -Tätsch,Hüändär- Ooschtär-
einärsmaal	auf einmal, plötzlich	einärsmaal heds tätscht einärsmaal isch ggangä
eigätlich	eigentlich	eigätlich sött mä di uustätschä
flätt	völlig	mhd vlât (sauber, ganz: so heute noch im Oberwallis) flätt voll, flätschnass (pflätsch-, flatter-), flätt tood, flätt aagleid, flätt und gräch = fertig, flättsuuber (völlig): da hörsch flättsuuber! flätt mit Fliis, flätt tätsch humor. flätt, flättär, am flättäschtä (flach, flau, platt) (flink, reinlich) > ufläätig
Füdlätätschä	den Hintern versohlen	(mit breitem Hintern)> Hosäfüdlä, Tanzfüdlä
gämmär	geben wir	(gänd miär) gämmär öppis! gämmär öppis? 1. April: gang mär gu Gämmärtätsch holä! AI gemmer
iitätschä	eindrücken	> uus-
iitätschä	einschlagen
Nüschäl	Kopf, Grind	dr Nüschul am Biigschtell aatätscht > Nüüsch
ab	ab	nüd ob Tätsch choo = nicht ab dem Fleck kommen
schonu	schon noch	(Füllwort = sehr, ausserordentlich): 1) schonu schöön - wüäscht, -grooss, - chlii, - guät .. schonu gschruuä, - tätscht, - blitzt, - gwät­tärät, - blüätät 2) är mag schonu! = er kann sehr viel,er mag noch äs hed schonu Platz: noch,sehr viel är zaamät dä schonu: mit der Zeit är hed schonu zaamät: ausserordentlich
Seich	Harn, Urin	Wasser aus der Blase mhd seich -blätz (Schontuch im Bett) -tätsch (Lache am Boden) -schütz (Wasserkennel aus der Alphütte Huärä Seich! = Scheisse! (vgl mhd hochseicher = hochmütiger!)
taultsch	zusammengedrückt	äs taultschäs Hüüsli (Tätschhaus) tältschid tältsch: plattgedrückt (von Tätsch) ä Taultsch > Tätschuus
tütschä	stossen, mahlen, schlagen	Nüss tütschä, Eiär tütschä > aa- ii- vär- zämä- tätschä
uf	auf	mhd ûf > ufä, ufärä, ufs, uuf, uufä 1) hin, nach: uf Schwiiz uf Züri uf Eirollä uf Poscht uf d Chilbi uf d Alp uf d Siitä (vgl. Ufhusen LU, Aufiberg SZ) 2) oben: uf dr Alp uf d Achslä nää uf d Schoos nää uf em (um) Dach uf em Trochnä uf em Chopf uf eim obä uf dr Muur (vgl FN Aufdermaur - Ufdärmuur) 3) Zweck: uf Dings uf än Aart uf all Fääl uf ei Tätsch ufs Woort 4) Zeit: uf di Füüfi uf Wiänächtä uf Nüüjaar uf d Lengi uf einisch uf eismaal uf drüü zellä 5) Versch. uf ä Magä schlaa ufs Gmüät gää uf eim haa
umpletschä	platschen	tätsch ä Bodä ghiijä > Pletschgär
umtätschä		mit Knall zu Boden fallen är isch umtätscht
uuschlopfä	ausklopfen, auf den Hintern geben	> uustätschä
uustätschä	auf den Hintern geben	> uus-chlopfä
värtätschä	zerschlagen, zerschmettern	värtätscht
zämätätschä	zusammenschlagen, flach schlagen, zerstören
zämätütschä		gleich wie zämätätschä