Muotathaler Dialekt	Schriftsprache	Erläuterung	Foto	Audio
Rind		noch nicht geschlechtsreife Kuh Verkl. Rindli
Rindär		Mz Rind
Rindärallmig	Rinderallmeind	auch Rindäralp > OA
Rindärhiirt	Rinderhirt	OA, Fam. Betschart Rinderhirts
Rindärplangg		Flurname
Rindä	Rinde	mhd rinte
rindä, rindnä	entrinden
aaschiässä	anstossen	dr Grind aaschiässä, aagschossä
aaschlaa	anschlagen	ä Zädel aaschlaa dr Grind aaschlaa
aatätschä	den Kopf anschlagen	dr Grind aatätschä aatätscht > tätschä
ärschiässä	erschiessen	dr Blitz hed ä Maa und äs Rind ärschossä
Bhauti	Starrkopf	ä huärä Bhauti ä B’hauti-Grind
Blackä	Huflattichblätter	> Fuuschtär-, Grinds-, Süü-
Chääsrindä	Käserinde
chlopfä	klopfen	(an) mhd klopfen weer chlopft? chasch nüd chlopfä?muäss dr ä chli a Grind anä chlopfä? d Sockä chlopfä?
Chopf	Kopf	mhd kopf Chöpf, Chöpfli Hesch kä Chopf, sä hesch Füäss! Flurname: Zinsli > Grind -
Chuäalp	Kuhalp	(im Gegensatz zu Rinderalp)
Chuäfleisch	Kuhfleisch	(Gegensatz zu Kalb- oder Rindfleisch)
dückä	ducken	mhd tücken (vgl. tückisch) da muäsch di dückä, susch schlaasch dr Grind aa!> tuucht
Ghütti	“ein Gehüte”	das zu hüten ist, eine Schar Vieh ein Ghütti Rinder
Grind		grob für Kopf Kluge: Grind mhd grint Schorf,alem Kopf Sundgauerlied: wir müessends an d Grind schlan Uf dr Fiirscht hed einä nümmä truuät schtaa und isch uf d Chnüü - dä seid der andär: da chasch frööli schtaa, schlaasch dr Grind niänä aa! > Grütz-, Groppä-, Schtiärä-, Zwing-
grindlä	den Kopf bewegen, den Kopf machen
Grindsblackä	Grindsblacken	Alp
Groppägrind		Schimpfwort: grober Grind, Querkopf
Groppägrind	Schlupfwinkel, Schloffen
Guschti	junges Rind	äs Guschti (auch Abk. Guschti, Aigust)
Gwättigrind		vorspringender Balkenopf, engstirniger Mensch
Gwättigrind	Unwetter, abgelegenes Gebiet	is Gwätti uusä! (wahrscheinlich Verwechslung mit Ggjätt oder Wättär)
Halslämpä		Fetthaut beim Rind am Hals > Lämpä
Hälslig		Hals-Strick für Rindvieh mhd helsling, helsing Janx amänä Hälslig! (Ausruf) dr Hälslig uuftuä: Vieh losbinden,Verlobung auflösen
Haupt	Haupt	mhd houpt > Chopf, Grind
Holzgrind	harter Kopf
iischiässä	einschiessen	zur Probe, ferner:dr Grind iischiässä dr Blitz chönnt iischiässä Broot i Bachofä iischiässä Gäld iischiässä
Jäärlig	Jährling	(Rinder,Beichtende die nur 1mal im Jahr beichten)
Laffä	Laffe, Lappen	Schulterstück Rind mhd lappen
Lämpä		Wamme der Rinder mhd slampe > Schlampi
Meisrind	2 Jahre altes Rind, unträchtig	mhd mese
Muutis	Trotzkopf	(Schtiärägrind) ä Muutis machä ein unfreundliches Gesicht auch > Schtuuris
Nüschäl	Kopf, Grind	dr Nüschul am Biigschtell aatätscht > Nüüsch
Nüüsch	Grind
Plass	Glatze	mhd blas = blass d Haar värloorä und niä mee gfundä! ä schöönä Grind daarf mä zeigä! > Blass, Bläss, Bless
Rupp	Schuppen	(Tannenrinde) vgl ruppig, Rüppel
schindä	schinden	schälen, Rinde oder Haut abziehen (Bäum schindä, Schindiisä), quälen (Vee schindä), Spielart beim Jass (Schindär) BE schinte
schlach	schlage!	schlach dr Grind nüd aa! schlach öppis voor! > schlaavgl. Schlacht, schlachten Schwiren schlachen
schliäg	ich würde schlagen	i schliäg im ä chli ufä Grind > schlaa
Schtiärägrind	Stierkopf, Setzkopf	anderswo Munigrind -
schtiärägrindlä	trotzen, trötzeln
Schtotzä	Stotz	mhd stotze Baumstrunk, Rindskeule, grosses Trinkglas
Schturm	Sturm	mhd sturm Wort bisher ungebräuchlich > Wättär, Windneu: schturmä Grind, sturmfriiji Buudä, Schtürmi,anderswo Sturm = Brägel
Schübel	Schübel	(mhd schübel: Stopfbüschel, Menge, Haufen) ä Schübel Lüüt, äs Schübäli Goofä (>Tschupplä), ä Schübel Schtei Gotthelf Schübel, Schübeli vgl Familienname Schübel, Ortsname Schübelbach > Tschuppelbach > -grind (Dickkopf), -oorä (übelhörig)
schuurtä	schurten, Schulden eintreiben	ich gaan ä gu schuurtä entrinden: 1820 Tannen schurten ist abzustellen
schwämmä	schwemmen, ins Wasser tauchen	(Schafe, Tannenträmel) gschwämmt: Balken ins Wasser getaucht zum Entrinden,mit solchen Balken locker gebaut
Setzgrind	Setzkopf, Trotzkopf	> Schtiärägrind
Süü	Säue	zu Säuen gehörig, nach Art der Säue, eklig > Schwiinigs 1) Süü-Blaatärä, -Chottä, -Grind, -Gwäsch, -Määli, -Troog, -Wasser .. 2) Süü-Äbär, -Buäb, -Cheib, -Gloggä, -Hund, -Meitli, -Modä, -Michel .. 3) Süü-Chelti, -Näfel, -Oornig, -Rägä, -Schnee, -Schtrass, -Wättär, -Wind ..UR NW Siiw LU ZH Söi Ständig mehr auch bei uns: sauglatt, saumässig, sauschön, sauwohl, Sauerei, Saucheib ..
suur	sauer	mhd sûr suurä Moscht suurä Mockä (Braten) suurä Bodä ä suurä Grind ä suuri Müä
taa	getan	das hesch käm Tootnä taa! äs heds duä ttaa > tuä In ärä Familli mid ä Huuffä Goofä hend alig am Abäd, wänn der Vattär heichoo isch, alli müässä anäschtaa, und dr Vattär hed a jedem dr Reihe naa a Grind anä gschlagä,wänn eis grüäft hed: i ha dä nüüd ttaa! - hed är gseid: tuäsch dänk nu! und drnaa sinds abghockät zum ds Nacht ässä!
Tütschgrind	eckiger Kopf	> Totsch, Totz
Twäärhand	Handbreite	1825 twäärhand mässä :mit Handbreite mid dr Twäärhand eim a Grind schlaa: mit der flachen Hand
värschiässä	verschiessen	mhd verschiezzen 1) erschiessen, töten 2) alles Pulver verbrauchen 3) verbleichen, Farbe abschiessen (Stoffe) 4) mit fahren kaputt machen: dr Grind, dr Mänär, ds Chnüü neu: ds Auto värschossä
Zigärrumpf		Gefäss aus Rinde für Ziger (Rumpf = Masse) 1518 kein böm schleitzen zu zigerrinden 1820 verboten Schurten zu Rumpfzigeren von den Tannen abzuschellen
Zwick		mhd zwic Schmitz 1) unversehener Schlag, Schmerz, Peitschen- schlag, elektrischer Schlag äs gid eim alig ä so ä Zwick Haselzwick: Zwick mit Haselrute 2) Geisläzwick, Peitschenschnur dr letscht Zwick a dr Geislä 3) Zwitter-Rind (Zwicke) Zwickmühle Familienname Zwick, Zwicker, Zwicky 4) Heftnagel des Schuhmachers
zwiirnä	Zwirn herstellen,zwirbeln	(im Kreis drehen) BE Zwirble anderswo Zwirrigrind OW Zwirni
Zwinggrind	Setzkopf	mhd twingen: zwingen, twinger: Zwinger auch Zwinghafä, Zwingli > Twing